Leibniz. Biografia intelektualna

RSSS

Spośród wszystkich myślicieli stulecia geniuszy, które rozpoczęło współczesną filozofię, żaden nie prowadził bardziej bogatego i wszechstronnego życia intelektualnego niż Gottfried Wilhelm Leibniz (1646-1716). Wykształcony na prawnika, pracował jako radca dworu, bibliotekarz i historiograf. Dokonał wielu słynnych odkryć na gruncie logiki, matematyki, fizyki i metafizyki, swoje własne prace odczytywał jednak w perspektywie etycznej i teologicznej, łącząc zainteresowania teoretyczne z kwestiami politycznymi, dyplomatycznymi i szerokim wachlarzem reform praktycznych: prawnych, ekonomicznych, administracyjnych, technologicznych, medycznych i kościelnych. Pionierska biografia Marii Rosy Antognazzy nie tylko opisuje pełen zakres tych zainteresowań teoretycznych i działań praktycznych, ale ponadto po raz pierwszy splata je w jednolity portret tego wyjątkowego myśliciela i obraz otaczającego go świata. Tłem dla życia Leibniza są wspaniale zarysowane realia XVII- i XVIII-wiecznej Europy, która ożywa na kartach tej książki. Jest to mistrzowsko skonstruowany, wyczerpująco udokumentowany opis rozwoju myśli Leibniza, jego ambitnych planów i przedsięwzięć, jego niezliczonych kontaktów intelektualnych i niekończących się wędrówek po Europie. Ujmuje, z precyzją i wielką szczegółowością, niebywale rozległy umysł wybitnie kreatywnego myśliciela. Ta książka to niezwykłe osiągnięcie, odpowiadające trudnemu zadaniu napisania biografii intelektualnej Leibniza. Wyzwaniem nawet dla doświadczonego uczonego jest zapoznanie się choćby z częścią pism Leibniza we wszystkich językach, w których powstały, zrozumienie niuansów religijnych, politycznych i intelektualnych składających się na ówczesną rzeczywistość, a także zidentyfikowanie setek osób, wybitnych i zapomnianych, z którymi kontaktował się Leibniz. Nie ulega wątpliwości, że Antognazza sprostała temu wymaganiu, pisząc biografię, która przewyższa wszystkie istniejące teksty na temat życia Leibniza… Jest to dzieło o niezrównanych standardach akademickich, które z pewnością pozostanie podstawowym źródłem informacji przez długie lata. – „Journal of the History of Philosophy”   Pierwsza współczesna biografia Leibniza, autorstwa Gottschalka Guhrauera, ukazała się w 1842 roku i, jakkolwiek mało porywająca, do dziś pozostawała najpoważniejszym źródłem dla badaczy niemieckiego filozofa. Heroiczny wysiłek Marii Rosy Antognazzy sprawił, że Guhrauera można w końcu odłożyć na półkę. Antognazza na nowo przeanalizowała teksty źródłowe i napisała żywą, dogłębnie udokumentowaną opowieść, którą trudno będzie podważyć, nawet w kwestiach szczegółowych. – “London Review of Books” Leibniz. Biografia intelektualna Maria Rosa Antognazza   Spis treści Podziękowania Skróty Datowanie Tablica chronologiczna Wstęp Przypisy Część I MŁODZIEŃCZE POWOŁANIA (1646–1676) Rozdział 1 Narodziny wizji: tło historyczne, dzieciństwo i wczesna edukacja (lipiec 1646–luty 1667) Wojna i pokój: problemy i perspektywy Rodzina i religia Leibniza Formalna edukacja i niezależne studia Podstawy logiki i alfabet myśli ludzkich Filozofia scholastyczna i koncyliacyjna teologia Starożytna metafizyka i współczesna fizyka: uniwersytety w Lipsku i Jenie, kwiecień 1661–październik 1663 Prawnicze studia encyklopedysty: Lipsk i Altdorf, październik 1663–luty 1667 Przypisy Rozdział 2 Poszerzenie horyzontów: Norymberga, Frankfurt i Moguncja (marzec 1667–marzec 1672) Norymberga, Frankfurt i Moguncja Wielki plan Leibniza: Demonstrationes Catholicae i prolegomena do nich Logika, characteristica universalis i współpraca naukowa Metafizyka i fizyka Etyka i polityka Teologia W drodze do Paryża Przypisy Rozdział 3 Stare wino w nowych bukłakach: Paryż, Londyn i Holandia (marzec 1672–grudzień 1676) Pierwsze kroki w Paryżu (marzec 1672–styczeń 1673) Pierwsza wizyta w Londynie (koniec stycznia–koniec lutego 1673) Paryż: okres środkowy (marzec 1673–październik 1675) Ostatni rok w Paryżu (październik 1675–październik 1676) Do Niemiec przez Londyn i Holandię Przypisy Część II MARZENIA I RZECZYWISTOŚĆ (1676–1716) Rozdział 4 Geniusz uniwersalny jako bibliotekarz, historyk i inżynier górnictwa: Hanower i Dolna Saksonia (grudzień 1676–październik 1687) Pod rządami księcia Jana Fryderyka: grudzień 1676–grudzień 1679 Pod rządami księcia Ernesta Augusta: styczeń 1680–październik 1687 Wielki plan Leibniza: od Demonstrationes Catholicae do scientia generalis i encyklopedii opartej na dowodach Logika i matematyka Metafizyka i fizyka Teologia Etyka i prawoznawstwo Przypisy Rozdział 5 Śladami Welfów: południe Niemiec, Austria i Włochy (listopad 1687–czerwiec 1690) Niemcy środkowe i południowe (listopad 1687–maj 1688) Wiedeń (maj 1688–luty 1689) Włochy (marzec 1689–marzec 1690) Powrót do Hanoweru (marzec–czerwiec 1690) Przypisy Rozdział 6 Z powrotem w służbie Welfów: Hanower i Wolfenbüttel (czerwiec 1690–luty 1698) W służbie welfskich książąt Ortodoksja i herezja Fizyka, metafizyka i matematyka Siły, monady i harmonia przedustawna: publiczna ofensywa połowy lat dziewięćdziesiątych Ciemne chmury na matematycznym horyzoncie     Unus ex nihilo omnia fecit   Multikulturalizm Leibniza: Chiny, Rosja i badania językoznawcze Wydarzenia 1697 roku i sprawa protestancka Przypisy Rozdział 7 Między bratem a siostrą: Hanower i Berlin (luty 1698–luty 1705) Więź z Hanowerem i powab Berlina Negotium Irenicum  Filozofia i matematyka Lektura dzieł Locke’a Spory z Tolandem i Bayle’em Debaty na temat metafizyki i fundamentów etyki Eskalacja wojny o rachunek różniczkowy Matematyczne oblicza characteristica universalis Śmierć Zofii Charlotty Przypisy Rozdział 8 Światło i cienie: Hanower, Berlin, Wolfenbüttel, Wiedeń (luty 1705–wrzesień 1714) Sieć kontaktów Leibniza Debaty prywatne i publiczne: o matematyce, nauce i filozofii Handel światłem w listach „Zwiastun” Wielkiej Syntezy Leibniza Wojna o rachunek nasila się Na cesarskim dworze (grudzień 1712–wrzesień 1714) Wymiana ognia pomiędzy matematykami Dwa krótkie pisma o monadach Powrót do Hanoweru Przypisy Rozdział 9 Epilog: Ostatnie lata w Hanowerze (wrzesień 1714–listopad 1716) Niedokończone sprawy Ostatnie starcia z Newtonem i newtonistami Niekończący się postęp Inclinata Resurget  Przypisy Dodatek Bibliografia Dodatek od tłumaczy Indeks   Tytuł oryginalny: Leibniz. An Intellectual Biography ISBN: 978-83-7886-369-4 Format: 164×240 mm Tłumaczenie: Zuzanna Lamża, Łukasz Lamża Liczba stron: 712   Ukazał się nowy numer Roczników Filozoficznych 65 (2) 2017 poświęcony w całości filozofii Leibniza